محمد جواد مغنية

29

التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى )

فرعون از كسانى بود كه در فساد و سركشى و خودخواهى و برترى جويى از هر حدّ و مرزى فراتر رفته‌اند . وَ لَقَدِ اخْتَرْناهُمْ عَلى عِلْمٍ عَلَى الْعالَمِينَ . خداوند بنى اسرائيل را به زشت‌ترين صفت‌ها در كتابش توصيف و بزرگ‌ترين گناهان ؛ هم‌چون نيرنگ و فريب و مخالفت با حق و خوردن مال از راه نامشروع را براى آنان ثبت كرده است . هم‌چنين آنان را به كفر و ستمگرى توصيف كرده ، در چندين آيه مورد لعن قرار داده و به شديدترين مجازات‌ها هشدارشان داده است . از اين‌رو ، مفسران اجماع دارند بر اين‌كه مراد از « عالمين » در اين آيه و امثالش آن است كه خداوند اسرائيليان را بر جهانيان در زمان خودشان برترى داده است و نه در هرزمانى . ما در جلد اوّل اين كتاب گفتيم : خدا آنان را بر مردم آن زمان ، تنها از يك جهت برترى داد و آن اين‌كه خدا چندين پيامبر را به سوى آنها فرستاد . اكنون از آيه‌اى كه درصدد تفسير آنها هستيم ، چنين الهام مىگيريم كه مراد از « العالمين » در اين آيه ، تنها فرعون و كسانى است كه به الوهيّت او اعتراف كردند و نه تمامى مردم آن زمان . امّا رمز برترىدادن بنى اسرائيل بر فرعون و كسانىكه از او پيروى مىكردند روشن است و آن اين‌كه اسرائيليان هم‌چون مصريان پيشين ، فرعون را نپرستيدند . وَ آتَيْناهُمْ مِنَ الْآياتِ ما فِيهِ بَلؤُا مُبِينٌ . مراد از آيات در اين‌جا معجزات است مانند شكافتن دريا ، سايه‌كردن ابر ، فروفرستادن منّ و سلوا و بيرون آوردن آب از دل سنگ . مراد از « بلاء مبين » نعمت آشكار است . خدا در سورهء انبياء ، آيهء 35 مىفرمايد : « و شما را به خير و شر مىآزماييم » .